مطالب آموزشی

نکات کاربردی انتخاب قالب بتن مناسب

انتخاب قالب بتن مناسب

انتخاب قالب بتن مناسب بتن ریزی

انتخاب قالب بتن مناسب بتن ریزی، اهمیت بالایی در پروژه های عمرانی دارد ، از این رو در این مقاله به بررسی این موضوع می پردازیم که چه اهدافی در انتخاب نوع قالب باید مورد توجه قرار گیرد.

در سال های اخیر، تحولات عمده ای در قالب بندی ساختمان ها به وجود آمده است. انگیزه های متعددی در تغییر از سیستم قالب بندی سنتی به قالب بندی صنعتی تأثیرگذار بوده است. تحقیق در خصوص انتخاب قالب بتن مناسب ، یکی از عوامل تغییر در سیستم قالب بندی به شمار می رود. این انگیزه ها شامل بهبود کیفیت نمای بتن، بهبود سرعت، صنعتی کردن کار و در نتیجه کاهش هزینه های اجرایی با قبول سرمایه گذاری اولیه بیشتر می باشند. به وجود آمدن پیمانکاران طرح و ساخت (مشاور-پیمانکار) که در آنها طراحی و اجرا در یک قالب قرار میگیرد، از عوامل تأثیرگذار عمده بر تحول صنعتی شدن قالب بندی است. انتخاب قالب بتن مناسب یکی از مهم ترین کار های پیش روی پیمانکاران و مهندسان پروژه است.

از عمده تأثیراتی که این شیوه قراردادی دارد، امکان ایجاد تغییرات در طرح به منظور افزایش بهره وری است که این تغییرات دور از دهن و منطق مهندسی بنا نشده اند. اهمیت این تغییرات اضافه شدن دو هدف به قالب بندی بتن است، که شامل تدارکات و بهره وری است که در انتخاب قالب بتن مناسب نقش به سزایی دارد.

حذف طاق ها، برجستگی و تزیینات معماری از نمای ساختمان، و به وجود آمدن قالب های مدولار با تعداد تکرار سرعت زیاد، از عوامل تأثیرگذار بر کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری در پیمانکاران ساخت و اجرا بود.

با صنعتی شدن تولید قالب، مصالح مصرفی نیز از الوارهای چوبی تبدیل به نیمرخ ها، ورقها و ورق های شکل داده شده فولادی، آلومینیومی، چندلایی، و فایبرگلاس گردید.
در کنار انتخاب قالب بتن مناسب و توسعه در فن آوری قالب، با افزایش توان ماشین حمل و ریختن بتن و در نتیجه افرایش سرعت بتن ریزی، فشارهای ناشی از بتن ریزی نیز افزایش پیدا کرد که این موضوع مستلزم استفاده از تکنیک های پیشرفته در طراحی و مصالح مرغوب تر بود.
امروزه فناوری ساخت قالب پیشرفت چشمگیری پیدا کرده است و قالب های متنوعی ساخته می شوند. به همین خاطر باید در انتخاب قالب بتن مناسب دقت کرد .علاوه بر پیشرفت در زمینه قالبهای متعارف، پیشرفت های چشمگیری در استفاده از قالب های عملیات خاص نظیر قالب های لغزان، قالبهای بالارونده، قالبهای پیشرونده، قالب های میزی و موارد مشابه به وجود آمده است که امکان پیشرفت در این زمینه ها جز از راه تحقیق و محاسبات دقیق مهندسی میسر نیست.

چند نکته اساسی در انتخاب قالب بتن مناسب

نکاتی که در انتخاب نوع قالب باید مورد توجه قرار گیرند، عبارتند از:

  ۱) نمای ظاهری بتن

  ۲) هزینه

  ۳) استفاده مجدد

   ۴) تدارکات

  ۵) بهره وری

 

نمای ظاهری بتن

نمای سطح بتن تابعی از وضعیت سطحی قالب است. در بتن نما (بتن معماری این موضوع اهمیت خاصی پیدا میکند. در واقع بتن شکلی به خود می گیرد که سطح قالب داراست. با توجه به محدودیت های ساخت و اجرای قالب، حصول هر شکل دلخواه در نمای دیوار امکان پذیر نیست و برای رسیدن به هدف بهینه، برقراری همکاری بین طراح سازه، طراح قالب و اجرا کننده لازم است. سطح بتن نهایی مهم ترین عوامل تاثیرگذار در انتخاب قالب بتن مناسب است

هزینه

عملیات قالب بندی شامل: قیمت اولیه قالب، لوازم جنبی، کارگر، و سرپرستی می باشد. گاهی مواقع سیستمی با قیمت اولیه کمتر، مخارج کارگری و سرپرستی بیشتری نسبت به سیستم گرانتر دارد، که این موضوع می تواند در بهره برداری، خرید سیستم گرانتر را توجیه نماید. برای اینکه توجیه سیستم گرانتر امکان پذیر باشد، لازم است تعداد استفاده مجدد از آن، تدارکات و لوازم جانبی، و در نهایت بهره وری آن بیشتر باشد. این عوامل باید قبل از شروع کار ارزیابی شوند، در غیر این صورت سیستم گرانتر، مخارج بهره برداری گرانتری نیز خواهد داشت. برآورد کلیه هزینه های پروژه با قالب های متفاوت ملاک انتخاب قالب بتن مناسب است ، چون ممکن است قالب ارزان تر نیازمند هزینه ای دیگر نیز باشد.

استفاده مجدد (تکرار)

قابلیت استفاده مجدد از قالب، عامل اصلی در کاهش هزینه واحد سطح قالب بندی است. قالبی با هزینه اولیه گران، وقتی دارای توجیه اقتصادی است که قابلیت تکرار بالایی داشته باشد. یکی از عوامل توجیه کننده قالب های فلزی همین مسئله است. به عنوان مثال خرید قالبی با قیمت ۴۸۰۰۰ واحد که ۲۰ بار قابلیت تکرار دارد، هم ارز خرید قالبی با قیمت واحد ۹۶۰۰ واحد با ۴ بار قابلیت تکرار است. امکان استفاده مجدد در انتخاب قالب بتن مناسب باید در کنار هزینه مورد بررسی قرار گیرد ، چرا که قالبی مقرون به صرفه ممکن است قابلیت استفاده مجدد در پروژه های دیگر را نداشته باشد.

تدارکات

تدارکات ، تجهیز مصالح، و نیروی انسانی به روش سازمان یافته در محدوده زمانی) مشخص است . در این زمینه کتاب های زیادی نوشته شده و برنامه های کامپیوتری متعددی نیز وجود دارد، اما هنوز هم قالب بندی و نیروی کارگری مربوط به آن، از قسمت های با خطر بالا در هزینه های پیمانکاری است. کنترل این ضریب خطر با همکاری و همفکری بین پیمانکار و طراح در قالب قراردادهای طرح و اجرا، تأثیر مثبت دراز مدتی در هزینه های قالب بندی از نقطه نظر تدارکات دارد. این همکاری و همفکری برای کنترل ضریب خطر بدون انتخاب قالب بتن مناسب میسر نیست.

بهره وری

بهره وری عبارت است از مقدار مترمربع قالب بسته شده به ازای هر ساعت کار نیروی انسانی. با افزایش بهره وری، سود پروژه افزایش می یابد. رسیدن به بهره وری مناسب، نیاز به همکاری نزدیکی بین طراح، سازنده، و تولیدکننده قالب در حین اجرا دارد.
اولویت اهداف پنجگانه فوق از دید افراد مختلف، متفاوت است. از دیدگاه طراح، اولویتها عبارتند از: نمای بتن، مخارج، و بهره وری در آخر. از نظر پیمانکار تدارکات اولویت اول را داراست و در پی آن استفاده مجدد، هزینه، بهره وری و در آخر نمای بتن. از دیدگاه سازنده قالب تعداد تکرار استفاده مجدد در اولویت اول است و در پی آن، مخارج، بهره وری، تدارکات و نمای ظاهری اولویت بندی می شوند.

طراحی قالب

طراحی قالب با انتخاب سیستم قالب بندی آغاز می شود که در مقاله قالب بندی مورد بررسی قرار گرفته است. در مقاله مذکور، اهداف عمومی در طراحی قالب، سیستم های متنوع قالب بندی، و سایر اطلاعات لازم که می توانند در امر انتخاب کمک کننده باشند، ارائه شده است.
انتخاب سیستم قالب برعهده مدیران باتجربه پروژه هاست. تجارب موجود بیانگر این مدعاست که انتخاب غلط سیستم می تواند منجر به مشکلات در کیفیت، زمان بندی، و مسائل مالی پروژه گردد. به عنوان مثال استفاده غلط از سیستم مدولار به جای سیستم یکپارچه و یا سیستم بالعکس، می تواند منجر به مشکلات عدیده در طی اجرای پروژه گردد. شرکت های اجرایی با سابقه غالبا در این مورد حساس و دقیق می باشند.  البته شرکت های کم تجربه و کوچک غالبأ دقت لازم در این امر را به خرج نمی دهند. برای جلوگیری از خسارت ناشی بتن ریزی و قالب بندی غلط باید در انتخاب قالب بتن مناسب دقت کرد.

بعد از انتخاب سیستم قالب، نوبت به طراحی قالب می رسد. گام های اساسی در طراحی قالب عبارتند از:

  ۱) طرح عمومی و هندسه قالب 

  2) تعیین بارهای وارده 

  3) محاسبات استاتیکی و تغییر شکلی 

  4) تهیه جزییات و نقشه های ساخت

طراحی قالب توسط پیمانکار و یا به سفارش پیمانکار توسط شرکت های سازنده قالب انجام می شود. لیکن با توجه به مسئولیت مهندس مشاور در کارگاه، لازم است ایستایی سازه قالب توسط مشاور کنترل و تأیید گردد.

قالب بتن فلزی (فولادی) در اکثر پروژه های ساختمانی به عنوان بهترین نوع قالب بتن جهت بتن ریزی امنتخاب می شود . جهت مشاهده جزئیات و قیمت قالب بتن کلیک نمایید.

هندسه و طرح قالب بتن

طرح قالب باید ساده، روشن و با ثبات باشد. رفع اشکال بر روی کاغذ، ساده تر از رفع نقص در حین ساخت است. لذا لازم است قبل از شروع به ساخت، طرح قالب به صورت نقشه تهیه شده و دقیقه مورد بررسی قرار گیرد. بعد از تایید کلیات طرح و انجام محاسبات ایستایی، برای ساخت لازم است نقشه های ساخت تهیه شود. نقشه های ساخت باید با مقیاس مناسب رسم شده و تمام سوراخکاری های محل عبور بولت ها، به علاوه سایر اندازه ها و ابعاد بر روی آن به طور کامل مشخص گردد.

این مقاله را با دوستان به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter

ما در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.